MY PORT
MY PICKS
1 of 3

ตัวอย่างบทความ My PICKS : Upstart Holdings

Upstart Holdings Inc. (NASDAQ : UPST)

เผยแพร่เมื่อวันที่ 6 มิ.ย. 2564
ราคาขณะเผยแพร่ :
164.04 เหรียญ ต่อหุ้น
ราคา ณ วันที่
18 ต.ค. 2564 : 368.50 เหรียญ ต่อหุ้น

โดย ชัชวนันท์ สันธิเดช และทีม Club VI

ประเด็นหลัก

  1. Upstart เป็นธุรกิจแพลตฟอร์มสินเชื่อ AI ที่ออกแบบมาเพื่อพัฒนาการปล่อยสินเชื่อให้เข้าถึงผู้คนได้มากขึ้น ขณะเดียวกันก็ช่วยลดความเสี่ยงและลดต้นทุนให้กับธนาคารที่เป็นคู่ค้า
  2. แพลตฟอร์มของ Upstart ช่วยให้คนที่ได้รับอนุมัติเงินกู้มีจำนวนเพิ่มขึ้นถึง 26% และช่วยลดต้นทุนในการกู้เงินให้กับผู้กู้ ทั้งดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และอื่นๆ ได้ถึง 10%
  3. จุดที่ดีมากๆ ของโมเดลธุรกิจของบริษัท คือเป็นการทำสัญญาแบ่งส่วนแบ่งรายได้กับธนาคาร นั่นแปลว่ายิ่งธนาคารปล่อยสินเชื่อได้มาก Upstart ก็ได้มากตามไปด้วย ไม่ใช่เป็นการให้เช่าใช้แพลตฟอร์ม ซึ่งรายได้ของบริษัทจะไม่ได้โตตามแบงก์ที่เป็นคู่ค้า
  4. รายได้ Q1 ปี 2021 ของบริษัทเพิ่มขึ้น 90% ทั้งๆ ที่ความต้องการสินเชื่อลดลงอย่างมากในช่วงโควิด ต้องถือว่าทำได้ดีมากๆ เลยทีเดียว
  5. Upstart เข้ามาแก้ “pain point” ของผู้คนในการเข้าถึงสินเชื่อ เหมือนที่ Ant Group ของจีนเคยทำ และเติบโตสุดๆ มาแล้ว จึงมองได้ว่ามีรันเวย์อีกยาวไกลจริงๆ

ภาพรวมธุรกิจ

Upstart Holdings Inc. ทำธุรกิจแพลตฟอร์มสินเชื่อ AI ที่ออกแบบขึ้นมาเพื่อพัฒนาการปล่อยสินเชื่อให้เข้าถึงผู้คนได้มากขึ้น ควบคู่ไปกับการลดความเสี่ยงและลดต้นทุนให้กับธนาคารที่เป็นคู่ค้า

พูดให้เข้าใจง่ายที่สุดก็คือ แพลตฟอร์มของ Upstart จะช่วยให้ธนาคารสามารถอนุมัติสินเชื่อได้มากขึ้นกว่าเดิม สวนทางกับหนี้เสียที่ลดลง ทั้งยังมอบประสบการณ์อันดีแก่ลูกค้าที่มาขอกู้ ด้วยแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ใช้ง่ายและหน้าตาเป็นมิตร

Upstart ก่อตั้งโดยเดฟ จีราวอาร์ด อดีตผู้บริหารของกูเกิล จุดเริ่มต้นที่ทำให้เขาอยากทำแพลตฟอร์มนี้ขึ้นมาก็เพราะเล็งเห็นว่าธุรกิจปล่อยสินเชื่อมีมานานหลายศตวรรษแล้ว แต่กลับเปลี่ยนแปลงน้อยมากในช่วงทศวรรษหลังๆ โดยธนาคารดั้งเดิมมักใช้โมเดล FICO ในการอนุมัติสินเชื่อและกำหนดอัตราดอกเบี้ย ซึ่งแม้จะง่ายและชัดเจน แต่วิธีเช่นนี้กลับจำแนกความเสี่ยงได้น้อยกว่าที่ควรจะเป็น

สถิติบ่งบอกว่า คนอเมริกัน 4 ใน 5 ไม่เคยผิดนัดชำระหนี้เลย แต่ครึ่งหนึ่งของคนกลุ่มนี้กลับไม่สามารถเข้าถึงสินเชื่อชั้นดีได้ ข้อมูลนี้เองทำให้ผู้ก่อตั้ง Upstart ถึงกับตาลุกวาว เพราะเล็งเห็นว่า หากมีเทคโนโลยีในการจำแนกความเสี่ยงที่ดีขึ้น ธนาคารและบริษัทสินเชื่อก็สามารถปล่อยกู้ได้มากขึ้นเป็นสองเท่า โดยรับความเสี่ยงน้อยลงกว่าเดิม

“AI” หัวใจของธุรกิจ

ทุกวันนี้ นอกจาก AI จะเข้ามาดิสรัปอุตสาหกรรมเดิมๆ หลายต่อหลายอุตสาหกรรมแล้ว มันยังสร้างอุตสาหกรรมใหม่ๆ ขึ้นมาอีกด้วย สำหรับธุรกิจสินเชื่อ Upstart ถือเป็นผู้เล่นรายแรกๆ ที่เอา AI มาใช้ โดยช่วยให้ธนาคารและบริษัทสินเชื่อก้าวข้ามการให้สินเชื่อด้วยคะแนน FICO แบบเดิมๆ มาเป็นการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์

และเช่นเดียวกับอีกหลายๆ ธุรกิจ AI ของบริษัทจะเรียนรู้จากผู้กู้ โดยเอาข้อมูลมาพัฒนาตนเองให้ฉลาดขึ้น มีข้อมูลระบุว่า โมเดลของ Upstart ช่วยให้คนที่ได้รับอนุมัติเงินกู้มีจำนวนเพิ่มขึ้นถึง 26% เมื่อเทียบกับโมเดลดั้งเดิม และช่วยลด APR (อัตราต้นทุนในการกู้เงินต่อปี หมายถึงต้นทุนทั้งหมดที่ผู้กู้ต้องจ่ายในการกู้เงิน ไม่ว่าจะเป็นดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และอื่นๆ ในแต่ละปีโดยเทียบเป็นเปอร์เซ็นต์ต่อยอดเงินกู้) ลงได้ถึง 10%

กลุ่มเป้าหมายหลักของบริษัท ไม่ต้องสงสัยเลยว่าย่อมเป็นกลุ่ม “subprime” อันหมายถึงบุคคลซึ่ง credit score ตามโมเดลการเงินแบบดั้งเดิมอาจไม่สูงนัก ทำให้กู้เงินได้ยาก และล่าสุด บริษัทเพิ่งขยับขยายเข้าไปยังธุรกิจสินเชื่อรถยนต์ ซึ่งมีมูลค่ามหาศาลอีกด้วย

โอกาสทางธุรกิจ

จุดขายของบริษัท คือการสร้างความเป็นประชาธิปไตย (democratize) ให้กับเงินทุน ซึ่งแทบจะเป็นธีมยอดฮิตสำหรับยุคนี้ (นึกถึงแอพ Robinhood ที่เข้ามาทำเช่นเดียวกันกับการเทรดหุ้น) และทำให้มีโอกาสขยายธุรกิจไปยังคนเดินดินกินข้าวแกงได้อีกมาก

ข้อดีอีกอย่างของ Upstart คือสัญญาที่ทำกับธนาคารพาร์ทเนอร์ จะมีส่วนที่เป็น “ส่วนแบ่งรายได้” ซึ่งแบงก์ต้องแบ่งให้ Upstart เมื่อปล่อยสินเชื่อได้มากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ใช่เพียงค่าเช่าแพลตฟอร์ม และไม่ใช่ค่าใช้จ่ายแบบจ่ายครั้งเดียว จุดนี้ถือว่าเป็นผลดีอย่างย่ิงต่อธุรกิจในระยะยาว

นอกจากนี้ ตลาดสินเชื่ออื่นๆ ยังมีรออยู่อีกเยอะ ไม่ว่าจะเป็นสื่นเชื่อที่อยู่อาศัย สินเชื่อเพื่อการศึกษา สินเชื่อบัตรเครดิต ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นโอกาสของ Upstart ที่จะเอา AI เข้าไปบุกเบิกเช่นกัน

ผลการดำเนินงาน

รายได้ Q1 ของบริษัทเพิ่มขึ้น 90% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว พูดอย่างนี้หลายคนอาจจะคิดว่าเป็นเพราะวิกฤตโควิด-19 ทำให้ความต้องการสินเชื่อสูงขึ้นเหมือนที่เกิดขึ้นในเมืองไทย ซึ่งบริษัทสินเชื่อรายย่อยโตเอาๆ เพราะผู้คนเดือดร้อนทางการเงิน บางบริษัทได้จังหวะเข้าตลาดหุ้นและระดมทุนได้ก้อนโต

แต่แท้ที่จริงแล้ว ต้องบอกว่าแทบจะตรงข้ามกัน เพราะสหรัฐอเมริกาไม่ใช่เมืองไทย ข้อมูลจากธนาคารในสหรัฐฯ ที่รายงานกันออกมาพบว่า ความต้องการสินเชื่อลดลงอย่างมากในช่วงโควิด ซึ่งแปลว่า ตัวเลขรายได้ที่เพิ่มขึ้น 90% YoY ของ Upstart เป็นการเพิ่มขึ้น “ทั้งๆ ที่” ไม่ใช่ “เนื่องจาก” เกิดวิกฤตโรคระบาด ตรงนี้ต้องถือว่าทำได้ดีมากๆ เลยทีเดียว

ในปีที่ผ่านมา แพลตฟอร์มของ Upstart อนุมัติสินเชื่อไป 170,000 ก้อน คิดเป็นเงินทั้งหมด 1,700 ล้านเหรียญ มากกว่าเป้าที่ตั้งไว้ถึง 5 ล้านเหรียญ และมี “conversion rate” อธิบายง่ายๆ คืออัตราการเปลี่ยน “ผู้สนใจ” มาเป็น “ผู้กู้” (ลูกค้า)

ยกตัวอย่างนะครับ สมมุติว่านายเอต้องการกู้เงิน นายเอจึงเข้าแอพของธนาคารที่ใช้แพลตฟอร์ม Upstart และตรวจสอบอัตราดอกเบี้ยที่ตนเองต้องจ่ายหากจะกู้เงิน ก่อนจะตัดสินใจว่าจะ “กู้” หรือ “ไม่กู้” หากตกลงกู้ ก็ถือเป็น conversion ที่เพิ่มขึ้น

ปรากฏว่า conversion rate โดยแพลตฟอร์ม Upstart เพิ่มจาก 14% เป็น 22% อธิบายให้เห็นภาพก็คือ แต่เดิม ในจำนวนคนทุกๆ 100 คนที่เข้ามาเช็คอัตราดอกเบี้ย จะมีผู้กู้จริง 14 คน ปัจจุบันตัวเลขนี้เพิ่มขึ้นเป็น 22 คน ซึ่งถือว่าเยอะขึ้นมากเลยทีเดียว

ล่าสุด บริษัทขยับเป้ารายได้ปี 2021 จากเดิม 500 ล้านเหรียญ ขึ้นเป็น 600 ล้านเหรียญ โดยสามารถทำกำไรได้แล้วด้วย แม้จะเป็นตัวเลขไม่มากนักแต่ก็ถือว่าดีกว่าสตาร์ทอัพจำนวนมากที่ตั้งมาหลายปีแต่ยังเผาเงินสดอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน

สินเชื่อรถยนต์ ธุรกิจแห่งอนาคต

ขอกล่าวถึงธุรกิจสินเชื่อรถยนต์บ้างนะครับ

ดังที่ได้กล่าวไปแล้วว่าตลาดนี้มีโอกาสทางธุรกิจอีกมหาศาล เนื่องจากปัจจุบัน คนที่มี credit score ต่ำ เช่น เป็นฟรีแลนซ์ มีรายได้ไม่เป็นหลักแหล่ง แต่ไม่เคยผิดนัดชำระหนี้เลย ส่วนหนึ่งกลับต้องจ่ายดอกเบี้ยเงินกู้สำหรับรถยนต์ 20-25% ซึ่งสูงมาก เมื่อเทียบกับคนที่ credit score แบบดั้งเดิมอยู่ในระดับสูง (เช่น คนที่ทำงานประจำ ทำงานอยู่กับหน่วยงานรัฐ) เป็นเช่นนี้มาตลอด 10-20 ปีหลัง นี่คือ painpoint ของคนอเมริกันจำนวนมาก

แต่ Upstart พบว่า ที่จริงแล้วมันไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้นเลย หากใช้ AI ช่วยในการจำแนกความเสี่ยง ธนาคารและบริษัทสินเชื่อจะสามารถอนุมัติเงินกู้ได้อีกมาก ณ อัตราดอกเบี้ยที่ต่ำลง และยอดหนี้สูญที่ต่ำลงด้วย ถือว่าเป็นประโยชน์ต่อทั้งผู้กู้ซื้อรถยนต์ บริษัทสินเชื่อ รวมทั้งอุตสาหกรรมรถยนต์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งรถมือสอง

ความเสี่ยง

เช่นเดียวกับสตาร์ทอัพทั่วไป ปัจจุบัน Upstart มีมูลค่าตลาดเพียง 12,000 ล้านเหรียญ และแม้ว่ารายได้ในรอบ 12 เดือนที่ผ่านมาจะเพิ่มขึ้นเยอะ แต่ก็ยังไม่ถึง 300 ล้านเหรียญ ซึ่งด้วยธรรมชาติของธุรกิจในเฟสนี้ที่กำลังพัฒนาโมเดลและขยายฐานลูกค้า ยังไงก็ยังต้องผ่านการลองผิดลองถูกอีกมาก แม้โอกาสจะมีอีกมากมายมหาศาล แต่ก็เต็มไปด้วยความเสี่ยงระหว่างทางที่รออยู่เบื้องหน้าเช่นกัน

Fair Value

Morningstar ระบุ fair value ของหุ้น NASDAQ : UPST ไว้ที่ XXX เหรียญ เทียบกับราคาปัจจุบันที่ 164.04 ถือว่ามี upside อยู่เล็กน้อย

ขณะที่นักวิเคราะห์ cover หุ้นบริษัทนี้เพียง 6 สำนัก ในจำนวนนั้นแนะนำ “ซื้อ” 2 สำนัก “ถือ” 2 สำนัก และให้ outperform อีกสองสำนัก

สรุป

นี่คือธุรกิจฟินเทคที่น่าสนใจมากๆ มันคือการแก้ pain point เดียวกับ pain point ของคนจีนที่ Ant Group เข้าไปแก้มาแล้ว (การที่คนเดินดินกู้เงินไม่ได้เพราะ credit score ไม่ดีหรือไม่มี credit score) แต่รูปแบบต่างกัน กล่าวคือ Upstart ไม่ได้เป็นผู้ปล่อยกู้โดยตรงเพราะไม่มีใบอนุญาตประกอบธุรกิจ แต่บริษัทกำลังทำในสิ่งที่ตนเองถนัด อันได้แก่ขาย “แพลตฟอร์ม” เพื่อช่วยธนาคารในการปล่อยกู้

(น่าจะช่วยให้ไม่ต้องเจอความเสี่ยงด้าน regulation เหมือนที่ Ant Group และฟินเทคในเมืองจีนเผชิญอยู่ด้วยเช่นกัน)

ผมมอง Upstart … เป็น “ดิสรัปเตอร์” ในธุรกิจเก่าแก่ที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงมานาน อีกอย่างที่เหมือนกันก็คือ แม้โอกาสทางธุรกิจจะสูงมาก แต่ความเสี่ยงก็สูงตามไปด้วย

อย่างไรก็ตาม … เราจำเป็นต้องมีหุ้นเช่นนี้อยู่ในพอร์ต หากต้องการสร้างการเติบโตในระดับสูง และนี่คือสาเหตุที่ตัดสินใจเลือก Upstart ไว้เป็นสมาชิกรายล่าสุดของ My PICKS … ครับ


 

** บทความข้างต้นนี้ เป็นการให้ข้อมูลตามที่เกิดขึ้นแล้วในอดีต ไม่ใช่การชี้นำให้ลงทุน ไม่ได้แนะนำให้ “ซื้อ” หรือ “ไม่ซื้อ” ผู้ลงทุนควรศึกษาหาข้อมูลด้วยตนเองก่อนตัดสินใจลงทุน

แหล่งข้อมูลประกอบ : Morningstar, Bloomberg, Blackrock , The Motley Fool, Upstart. com

** สงวนลิขสิทธิ์ ตาม พ.ร.บ. ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537

error: Content is protected !!